Met Zandvoorts initiatief “COPD in de buurt” kunnen ouderen met COPD zo lang mogelijk, veilig in hun vertrouwde omgeving blijven.

Regelmatig houdt longarts Christian Melissant (Spaarne Gasthuis) spreekuur in het Huisartsencentrum Zandvoort. Christian Melissant: “We zien veel mensen met exacerbaties (algehele verslechtering) die medisch-specialistische zorg nodig hebben. Nadat ze weer stabieler zijn, blijven ze voor controles toch naar het ziekenhuis komen. Medisch gezien kunnen ze gewoon weer terug naar de huisarts. Tegelijkertijd worden mensen met met exacerbaties met spoed in het ziekenhuis opgenomen, terwijl dat met een ander beleid wellicht niet zover hoeft te komen. Ze bezetten bedden tot ze voldoende opgeknapt zijn om naar huis te gaan, terwijl ze de bedden hard nodig hebben.”

Gré Wiskerke, op dat moment manager Extramurale Zorg van VVT-instelling Amie in Zandvoort, dacht meteen aan de afdeling voor kortdurend verblijf, de Zandhoeve. “Hier kunnen ook prima mensen met COPD terecht. Bovendien werken bij Amie wijkverpleegkundigen, die de wijk goed kennen en een extra oog in het zeil kunnen houden bij thuiswonende mensen met COPD”, aldus Wiskerke.

Multidisciplinair overleg (MDO)

Zo kwamen ze op het idee van het project “COPD in de buurt. Nu werken wijkverpleegkundigen, de praktijkondersteuners bij huisartsen (POH-ers) en longverpleegkundigen uit het ziekenhuis samen (MDO -multidisciplinair overleg. Deelnemers aan het project vullen wekelijks een korte digitale vragenlijst in om de gezondheidstoestand en de kwaliteit van leven van mensen met COPD te volgen.

Het MDO houdt de vinger aan de pols, als dat nodig is, wordt de huisarts erbij gehaald. De longarts kan vroegtijdig geconsulteerd worden voor bevestiging van de diagnose of adviezen. Het MDO kan ook andere disciplines vroegtijdig (wat vaak betekent: preventief) inschakelen, zoals apothekers (bijvoorbeeld over inname medicatie) en fysiotherapeuten (bijvoorbeeld voor oefeningen). Het MDO valt overigens onder eindverantwoordelijkheid van huisarts. Mensen gaan alleen nog naar het ziekenhuis als het écht niet anders kan.

Eerste resultaten

Momenteel doen zo’n 50 patiënten mee aan het project. Nu het project de vleugels uitslaat is er een wekelijkse aanwas van nieuwe deelnemers. De resultaten zijn dan ook bemoedigend: er zijn al de nodige voorbeelden dat tijdig ingegrepen werd toen mensen achteruitgingen. Dat spreekt tot de verbeelding. Daarom willen nu ook dat andere partijen zich aansluiten. In Zandvoort bijvoorbeeld nemen per 2017 alle plaatselijke huisartsen mee; in Heemstede hebben twee huisartspraktijken hun voorbeeld gevolgd.

Ook inzetbaar voor andere chronische aandoeningen

De werkwijze van “COPD in de buurt” kan ook gebruikt worden bij andere chronische aandoeningen. Nu de gedachte achter het project blijkt te werken, gaan de initiatiefnemers in 2017 bekijken hoe ze dat voor elkaar gaan krijgen.

Door: Bas Baanders

Meer weten